ត្រឡប់ទៅកានទំព័រដើម

ប្រវត្តិអ្នកគណិតវិទ្យា

១. អ៊ីសាក់ ញូតុន (Isaac Newton)

(1643 - 1727) - ជនជាតិអង់គ្លេស

ញូតុន ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបិតានៃ "ការគណនាដេរីវេ និងអាំងតេក្រាល" (Calculus)។ បើគ្មានគាត់ទេ យើងគ្មានរូបមន្តដើម្បីគណនាល្បឿននៃចលនា $v(t)=s'(t)$ ឬគណនាផ្ទៃក្រឡាក្រោមខ្សែកោង $\int f(x)dx$ ឡើយ។ ក្រៅពីគណិតវិទ្យា គាត់បានរកឃើញ "ច្បាប់ទំនាញសកល"។

២. កាល់ ហ្វ្រេឌ្រិច ហ្គោស (C.F. Gauss)

(1777 - 1855) - ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់

រហស្សនាម "ព្រះអង្គម្ចាស់នៃគណិតវិទ្យា"។ កាលពីកុមារ គាត់បានគណនាផលបូក $1+2+...+100$ យ៉ាងរហ័ស។ ហ្គោស បានបង្កើតទ្រឹស្តីបទជាច្រើនទាក់ទងនឹង ចំនួនកុំផ្លិច (ប្លង់ហ្គោស), ធរណីមាត្រ, និងស្ថិតិ (Normal Distribution Curve) ដែលយើងឃើញក្នុងមេរៀនប្រូបាប។

៣. លេអូណា អយល័រ (Leonhard Euler)

(1707 - 1783) - ជនជាតិស្វីស

អយល័រ ជាអ្នកបង្កើតនិមិត្តសញ្ញាគណិតវិទ្យាដែលយើងប្រើសព្វថ្ងៃ ដូចជា $f(x)$, $e$ (គោលលោការីតនេពែរ), $i$ (ឯកតានិម្មិត), $\Sigma$ (ផលបូក) និង $\pi$។ សមីការដ៏ស្រស់ស្អាតបំផុតក្នុងលោក $e^{i\pi} + 1 = 0$ គឺជាស្នាដៃរបស់គាត់។

៤. អាស៊ីម៉ែត (Archimedes)

(287 BC - 212 BC) - ជនជាតិក្រិក

កំពូលអ្នកប្រាជ្ញសម័យបុរាណ! គាត់ជាអ្នករកឃើញតម្លៃប្រហែលនៃ $\pi$ និងរូបមន្តគណនាមាឌស្វ៊ែរ $V=\frac{4}{3}\pi r^3$។ គាត់បានប្រើវិធីសាស្ត្រ "ចំណិតតូចៗ" ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃអាំងតេក្រាល។ ពាក្យល្បីរបស់គាត់គឺ "Eureka!" (រកឃើញហើយ!)។

៥. ហ្គតហ្វ្រេដ ឡៃបនីស (G.W. Leibniz)

(1646 - 1716) - ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់

គាត់គឺជាគូប្រជែងរបស់ញូតុនក្នុងការរកឃើញ Calculus។ និមិត្តសញ្ញា $\int$ (អាំងតេក្រាល) និង $\frac{dy}{dx}$ ដែលយើងប្រើរាល់ថ្ងៃនេះ គឺជាការបង្កើតរបស់ឡៃបនីស។ គាត់ក៏បានបង្កើតប្រព័ន្ធលេខគោលពីរ (Binary) ដែលជាភាសាកុំព្យូទ័រ។

៦. ពីតាហ្គោរ (Pythagoras)

(570 BC - 495 BC) - ជនជាតិក្រិក

ម្ចាស់ទ្រឹស្តីបទត្រីកោណកែង $a^2 + b^2 = c^2$។ គាត់ជឿថា "អ្វីៗទាំងអស់គឺជាចំនួន"។ ការរកឃើញសមាមាត្រត្រីកោណកែងរបស់គាត់ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃត្រីកោណមាត្រ ($\sin, \cos, \tan$) ដែលសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ថ្នាក់ទី ១២។

៧. រ៉េណេ ដេកាត (René Descartes)

(1596 - 1650) - ជនជាតិបារាំង

តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីយើងមានអ័ក្ស $x$ និង $y$? នោះគឺដោយសារដេកាត។ គាត់បានបង្កើត "ធរណីមាត្រវិភាគ" ដែលភ្ជាប់ពិជគណិតទៅនឹងធរណីមាត្រ។ បើគ្មានគាត់ យើងមិនអាចសង់ក្រាបនៃអនុគមន៍បានទេ។

៨. ប៊ែរណាដ រីម៉ាន់ (Bernhard Riemann)

(1826 - 1866) - ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់

អ្នកបង្កើតទ្រឹស្តីនៃ "អាំងតេក្រាលរីម៉ាន់" (Riemann Integral) ដែលជាវិធីសាស្ត្រគណនាផ្ទៃក្រឡាដោយប្រើផលបូកនៃចតុកោណកែងតូចៗ $\lim_{n \to \infty} \sum f(x_i) \Delta x$។

៩. ប្លែស ប៉ាស្កាល់ (Blaise Pascal)

(1623 - 1662) - ជនជាតិបារាំង

ឈ្មោះរបស់គាត់ល្បីក្នុងមេរៀន "ប្រូបាប"។ គាត់បានបង្កើត "ត្រីកោណប៉ាស្កាល់" ដែលជួយក្នុងការគណនាស្វ័យគុណនៃទ្វេធា $(a+b)^n$។ គាត់ក៏បានបង្កើតម៉ាស៊ីនគិតលេខដំបូងគេផងដែរ។

១០. អាឡាន់ ធូរីង (Alan Turing)

(1912 - 1954) - ជនជាតិអង់គ្លេស

បិតានៃ "វិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ"។ គាត់បានប្រើគណិតវិទ្យាដើម្បីបំបែកកូដសម្ងាត់ Enigma របស់ណាស៊ីក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ គំនិតរបស់គាត់គឺជាមូលដ្ឋាននៃ AI ដែលអ្នកកំពុងប្រើកម្មវិធីនេះ។